Organisatieopstellingen

Opstellingen zijn gebaseerd op Systemisch Werk, een fascinerend fenomeen dat vooral bekendheid heeft gekregen door het werk van de Duitse familie- en psychotherapeut Bert Hellinger. Hellinger heeft ontdekt dat ieder mens beïnvloed wordt door het systeem waarvan hij deel uitmaakt. Een organisatie is een systeem waarbinnen de onderlinge verhoudingen, functionele indeling en eventuele conflicten bepalend zijn voor het al dan niet goed functioneren.
De methode Organisatieopstellingen wordt bijvoorbeeld gebruikt om telkens terugkerende problemen en conflicten aan het licht te brengen, en vervolgens om mogelijke oplossingen voor de heersende problematiek te bepalen.

Een nieuwe manier van kijken naar organisaties

Bij een organisatieopstelling worden de in werkelijkheid heersende verhoudingen en problemen binnen de organisatie inzichtelijk gemaakt door deelnemers aan de opstelling te vragen de verschillende elementen van de problematiek te representeren. De zogenaamde representanten worden ten opzichte van elkaar en gebaseerd op de werkelijke situatie binnen de organisatie opgesteld. Hierdoor worden de onderliggende verhoudingen en problemen duidelijk. De begeleider experimenteert hierna met verplaatsingen, en bevraagt de representanten over hun bevindingen. Hierdoor kunnen nieuwe verhoudingen en de effecten daarvan worden afgetast, en op grond daarvan oplossingen worden uitgedacht.

De methode

Door de organisatie wordt een vraagstuk, vaak gebaseerd op een slepend probleem, ingebracht. Samen met de begeleider van de opstelling worden de hoofdrolspelers in het vraagstuk bepaald, waarbij hoofdrolspelers personen, maar ook functies of concepten kunnen zijn. De case-inbrenger wordt gevraagd zo weinig mogelijk inhoudelijke informatie over de casus in te brengen.

Vervolgens kiest de case-inbrenger uit de aanwezige personen de representanten voor de verschillende elementen van de problematiek. Deze representanten weten in principe niets van de organisatie of de problematiek waar het over de opstelling over gaat. Het enige dat hen wordt verteld is welk element zij in de opstelling vertegenwoordigen.

Hierna gaat de eigenlijke opstelling van start. De case-inbrenger plaatst de representanten op intuïtie in de ruimte, in een bepaalde verhouding tot elkaar. Het opmerkelijke aan opstellingen is dat de representanten de relationele verhoudingen zoals die echt bestaan in de organisatie aanvoelen. De verhoudingen die in de opstelling naar voren komen blijken vrijwel altijd in hoge mate overeen te komen met de bestaande situatie. De representanten worden door de begeleider bevraagd over hun bevindingen, hun emoties, waardoor inzicht wordt verkregen in de oorzaken van de problematiek.

Hierna gaan de case-inbrenger en de begeleider representanten ten opzicht van elkaar verplaatsen, waardoor een nieuwe dynamiek ontstaat die inzicht kan geven in mogelijke oplossingen. Indien nodig worden er nieuwe elementen aan de opstelling toegevoegd, of juist oude verwijderd. Door te experimenteren met verschillende variaties ontstaat inzicht in wat er nodig is om de bestaande problematiek te verbeteren. Hiermee krijgt de case-inbrenger verschillende beelden mee over welke effecten een wijziging in de verhoudingen tussen de verschillende elementen kan hebben.

Esther, divisiemanager Customer Service bij een grote verzekeraar:
‘Tijdens een managementopleiding heb ik kennis gemaakt met het fenomeen organisatie-opstellingen. Als onderwerp voor de opstelling heb ik een al jarenlang sluimerend probleem binnen mijn afdeling ingebracht. Een probleem dat ik niet heb kunnen oplossen, ondanks verschillende veranderingen en reorganisaties.

In de opstelling heb ik representanten van verschillende managers uit mijn Management Team neergezet. Al vanaf het eerste moment werd duidelijk dat de MTleden wel verantwoordelijkheid voelden voor hun afdeling maar niet voor de organisatie. Dit had tot gevolg dat er geen eenheidsgevoel leefde binnen het bedrijf. Elke manager leek op zijn eigen eiland te zitten met als gevolg een onoverbrugbare afstand, waardoor er nauwelijks samenwerking op gang kwam.

Door de representanten te laten bewegen, en in andere variaties op te stellen, hebben we manieren bekeken die de afstand kleiner maakten. En die beweging brachten tussen de managers onderling. Beweging die een oplossing zou kunnen zijn voor de problematiek.

De inzichten die ik heb verkregen door de organisatieopstelling hebben me nieuwe wegen gebracht om de problemen aan te pakken. Na het overwinnen van een zekere weerstand heb ik mijn managers dichter bij elkaar kunnen brengen. De samenwerking is aanzienlijk verbeterd.

Wat de opstelling me duidelijk heeft gemaakt is dat er meer is dan alleen een zeg maar bedrijfsmatige benadering van je werk. Minstens zo belangrijk zijn de onderlinge verhoudingen, en hoe de mensen in hun vel zitten. Door meer vanuit deze benadering te kijken zijn de vastzittende patronen los gekomen’.

Effecten

De nieuwe inzichten maken vaak pijnlijk duidelijk hoe een bepaalde problematiek is ontstaan, hoe deze kan voortduren, en tegelijk hoe deze veranderd kan worden. De nieuwe inzichten en eventuele oplossingen die uit de organisatieopstelling komen, kunnen later in de organisatie of op afdeling worden ingezet om de bestaande problemen aan te pakken en te verbeteren.

Meer informatie over Organisatieopstellingen, en wat dit kan betekenen voor uw organisatie, kan worden opgevraagd via mail: info@deyogatempel.nl, of telefonisch op nummer 06 – 144 63 111.
De Yoga Tempel heeft contact met verschillende organisatiekundigen, en kan je desgewenst doorverwijzen naar de juiste persoon om je met de oplossing van de bestaande problematiek te assisteren.